Samenvatting
👥 Een spel voor 1 – 6 spelers
⏳ Speelduur is 120 – 180 minuten
🏢 Uitgever is Stonemaier Games
Introductie
Vantage is een openwereld, coöperatief avonturenspel zonder campagne, waarin je samen een complete planeet verkent terwijl spelers verspreid over de wereld met elkaar communiceren. Met bijna 800 onderling verbonden locaties op 400 kaarten en meer dan 900 andere kaarten die je kunt ontdekken, ligt er een enorme sandbox-ervaring aan je voeten waarin je volledig vrij bent om de wereld te verkennen.
Let’s get it on the table
We zullen een globaal overview geven van Vantage, maar zullen tijdens deze uitleg niets verklappen en ook op de foto’s niet teveel laten zien. Je mag de wereld van Vantage helemaal zelf gaan ontdekken. Vantage draait om vrijheid, iedere speler krijgt een uniek personage met eigen mogelijkheden en probeert samen met de groep of in een solo potje een missie te volbrengen. Onderweg kunnen daarnaast zogenaamde destinies worden ontdekt: alternatieve doelen die een eigen einde aan het verhaal geven. Het spel kent daardoor verschillende manieren om succesvol te zijn. Je kunt de missie voltooien, een destiny afronden of zelfs beide combineren voor een zogenaamde epic victory maar staat 1 van je markers op 0 dan heb je het spel verloren.
Aan het begin van het spel bevinden alle spelers zich nog aan boord van hetzelfde ruimteschip. Dat duurt echter niet lang, want al snel stort iedereen in een eigen ontsnappingscapsule neer op verschillende locaties verspreid over de planeet. Vanaf dat moment kijkt iedere speler letterlijk vanuit zijn eigen perspectief naar de wereld. Je kunt met elkaar overleggen, informatie delen en samenwerken, maar alleen jij ziet de exacte locatie waar jouw personage zich bevindt. Dat zorgt meteen voor een bijzonder gevoel van ontdekking en avontuur.
Het spel verloopt via opeenvolgende beurten waarbij spelers met de klok mee aan de beurt komen. Op iedere beurt voer je normaal gesproken één actie uit. Daarbij staat niet de vraag centraal óf je slaagt, maar hoeveel moeite het kost en welke gevolgen je onderweg tegenkomt. Een actie lukt namelijk altijd; de uitdaging ligt in het beperken van verlies van tijd, moraal en gezondheid.
Gedurende het spel bouwen spelers een persoonlijk raster van kaarten op. Deze kaarten leveren nieuwe mogelijkheden, extra dobbelsteenplaatsen en speciale vaardigheden op. Terwijl iedereen op verschillende plekken van de planeet rondzwerft, ontstaat er langzaam een gezamenlijk beeld van de wereld en de kansen die daarin verborgen liggen.
Iedere beurt bestaat uit een vaste reeks stappen die samen zorgen voor een mooie mix van risico, samenwerking en avontuur.
Een actie kiezen
Allereerst kies je welke actie je wilt uitvoeren. Daarbij heb je drie mogelijkheden: een locatieactie, een actie op een kaart of een vertrekactie.
Locatieacties zijn de meest voorkomende acties en staan op de locatie waar je je bevindt. Deze vallen meestal binnen zes categorieën: Move, Look, Engage, Help, Take en Overpower. Deze categorieën krijgen vervolgens een specifieke naam die past bij de situatie. Je kunt bijvoorbeeld iets bestuderen, iemand aanspreken, iets bouwen, plunderen of rondzwerven. De exacte betekenis hangt volledig af van de locatie.
Kaartacties komen van kaarten die je onderweg hebt verzameld. Veel van deze kaarten bevatten extra mogelijkheden die nieuwe opties openen buiten je huidige locatie.
Vertrekken naar een andere locatie. Daarmee verplaats je je over de planeet en ontdek je nieuwe gebieden. Sommige bestemmingen liggen direct naast je huidige positie en zijn eenvoudig bereikbaar, terwijl andere richtingen eerst via het speciale Depart-verhalenboek moeten worden onderzocht.
De kostprijs van een actie ontdekken
Nadat je een actie hebt gekozen, lees je eerst alleen de kosten en de beschrijving van de actie. Het uiteindelijke resultaat blijft nog geheim. Daardoor neem je regelmatig beslissingen op basis van nieuwsgierigheid, intuïtie en risico-inschatting.
Vaardigheden inzetten
Vervolgens mogen spelers vaardigheidstokens inzetten die bij het actietype passen. Iedere passende vaardigheid verlaagt de kosten van de actie met één punt. Omdat alle spelers elkaar hierbij mogen helpen, ontstaat er voortdurend overleg aan tafel. Misschien heeft iemand aan de andere kant van de planeet precies die kennis die jij nu nodig hebt.
Uitdagingsdobbelstenen gooien
De overgebleven kosten bepalen hoeveel challenge dice worden gegooid. Deze dobbelstenen vertegenwoordigen mogelijke complicaties die optreden tijdens je avontuur. Hoe moeilijker een actie, hoe meer dobbelstenen je moet verwerken.
Dobbelstenen plaatsen
De gegooide dobbelstenen probeer je onder te brengen op kaarten in jouw persoonlijke raster. Veel kaarten bieden speciale vakjes waarin bepaalde dobbelstenen geplaatst kunnen worden. Soms mogen alleen dobbelstenen van een specifieke actie worden geplaatst, soms alleen resultaten van een bepaalde soort.
Daarnaast bevatten sommige kaarten zogenaamde impact-vakken. Die mogen zelfs door andere spelers worden gebruikt, waardoor de samenwerking verder wordt versterkt. Wanneer een dobbelsteen succesvol wordt geplaatst, voorkom je de negatieve gevolgen van dat resultaat. Vaak levert het bovendien directe voordelen op, zoals boosts, vaardigheden of andere beloningen.
Niet-geplaatste dobbelstenen afhandelen
Dobbelstenen waarvoor geen geschikte plek beschikbaar is, veroorzaken schade. Afhankelijk van het resultaat verlies je tijd, moraal of gezondheid. Deze drie waarden zijn essentieel voor het overleven van de groep. Zakt één ervan bij een speler naar nul, dan volgt er onmiddellijk een speciale missiegebeurtenis die het einde van het spel kan inluiden.
Het resultaat (voor)lezen
Hierna wordt het daadwerkelijke resultaat van de gekozen actie voorgelezen. Je ontvangt vaak nieuwe kaarten, ontdek je geheimen, ontmoet je interessante situaties of verplaats je jezelf naar een nieuwe locatie. Het is het moment waarop het verhaal daadwerkelijk tot leven komt.
Boosts gebruiken
Naast de normale acties bestaat er nog het boostsysteem. Boosts vertegenwoordigen kennis en ervaring die je onderweg opdoet. Ze kunnen op vrijwel elk moment worden uitgegeven om speciale vaardigheden van kaarten te activeren. Hierdoor krijg je regelmatig interessante tactische keuzes over wanneer je deze waardevolle hulpbronnen inzet.
Einde van een beurt en voortgang van het spel
Vantage werkt niet met traditionele rondes zoals veel andere bordspellen. In plaats daarvan bestaat het spel uit een voortdurende stroom van individuele beurten. Een beurt eindigt zodra een actie volledig is afgehandeld. Soms geeft een actieresultaat echter aan dat je moet of mag doorgaan met een extra actie. In dat geval loopt jouw beurt langer door voordat de volgende speler aan de beurt komt.
Het spel eindigt
Vantage heeft geen klassiek puntensysteem. Er worden geen overwinningspunten verzameld en er is geen eindtelling waarbij spelers hun scores vergelijken. Het spel is volledig coöperatief en succes wordt bepaald door de doelen die tijdens het avontuur worden bereikt. Een spel kan op verschillende manieren eindigen.
De meest voor de hand liggende manier is het voltooien van de gezamenlijke missie. Zodra die missie is afgerond, mogen spelers vaak kiezen of ze het spel beëindigen of nog verder op zoek gaan naar een destiny. Daarnaast kunnen spelers een destiny ontdekken en afronden. Een destiny vertegenwoordigt een alternatieve verhaallijn of lotsbestemming voor de groep. Het afronden van zo’n destiny kan eveneens het spel beëindigen.
De ultieme prestatie is het behalen van een epic victory. Daarvoor moet zowel de missie als een destiny succesvol worden voltooid.
Het spel kan ook eindigen wanneer de tijd-, moraal- of gezondheidsspoor van een speler volledig leeg raakt. In dat geval wordt een speciale missiepassage gelezen die bepaalt hoe het avontuur afloopt.
Conclusie & onze score
Moeilijkheid: 2.32/ 5
Herspeelbaarheid: 9,5
Onze score: 8 van de 10 dobbelstenen
Na het lezen van de spelregels van Vantage wordt al snel duidelijk dat dit geen standaard bordspel is. Vantage is een open wereld waarin ontdekken, experimenteren en nieuwsgierigheid centraal staan. Mijn eerste indruk van het spel was dan ook positief. Het concept alleen al spreekt enorm tot de verbeelding: spelers crashen op verschillende plekken van een onbekende planeet, bekijken de wereld vanuit hun eigen perspectief en moeten samenwerken terwijl niemand exact dezelfde informatie heeft. Dat zorgt direct voor een avontuurlijk gevoel. Het artwork lijkt daar perfect op aan te sluiten. De locaties worden beschreven als persoonlijke uitzichten die alleen zichtbaar zijn voor de speler die zich daar bevindt. Daardoor voelt de wereld mysterieus en levendig, iets wat perfect past bij het thema van verkennen en ontdekken.
De hoeveelheid materiaal is enorm, honderden locatiekaarten, een gigantisch aantal ontdekbare kaarten, meerdere storybooks en verschillende spelelementen zorgen ervoor dat het spel letterlijk aanvoelt als een complete wereld in een doos. Tegelijkertijd lijkt alles een duidelijke functie te hebben. Dit is geen spel dat probeert indruk te maken door simpelweg veel materiaal toe te voegen; de hoeveelheid content ondersteunt daadwerkelijk het gevoel van een gigantische wereld waarin steeds iets nieuws te vinden is.
De beurtstructuur is vrij eenvoudig. Je kiest een actie, bepaalt de kostprijs, verlaagt die eventueel met skills, gooit dobbelstenen, verwerkt de gevolgen en leest vervolgens het resultaat. Zodra spelers die basiscyclus begrijpen, lijkt het spel zichzelf grotendeels te dragen. Maar hier zit ook wel de lastigheid, in ieder geval dat was waar ik tegenaan liep, doordat Vantage geen standaard spel is speelt het ook echt compleet anders. De regels zijn niet per se ingewikkeld, maar het spel vraagt wel iets van de spelers. Wie graag precies weet wat een actie oplevert voordat hij een keuze maakt. Een groot deel van de ervaring draait juist om het onbekende. Je kiest een actie zonder de uitkomst te kennen. Dat zorgt voor spanning en nieuwsgierigheid, maar kan ook voor onzekerheid zorgen. De ene speler zal hier onwijs goed op gaan terwijl de andere speler hierdoor al snel zal afhaken.
Wat sterk is, is de samenwerking. Hoewel iedere speler op een andere locatie zit en andere dingen ziet, blijf je voortdurend met elkaar communiceren en elkaar helpen. Je beschrijft wat je ontdekt, overlegt over mogelijke keuzes en helpt elkaar met vaardigheden en speciale dobbelsteenplaatsen. Daardoor voelt Vantage heel anders aan dan veel andere coöperatieve spellen. Vaak speel je in een co-op min of meer dezelfde puzzel samen. Hier beleeft iedere speler zijn eigen avontuur, terwijl de groep toch afhankelijk van elkaar blijft.
Natuurlijk zijn er ook wat kanttekeningen, Vantage vraagt een flinke een investering vraagt. Niet qua kosten maar qua speelduur, en mindset. Dit is geen spel dat je even snel op tafel legt na een lange werkdag. Je moet bereid zijn om jezelf onder te dompelen in de wereld en de tijd nemen om de systemen te leren kennen. Net als ik/ wij waren de eerste speelsessies vooral een leerervaring omdat je moeten ontdekken hoe de wereld werkt.
Vantage is een spel voor liefhebbers van avontuur, verhalen en ontdekking. Voor de juiste doelgroep zal Vantage echt een hele toffe aanrader zijn voor de spellenkast, voor de andere speler totaal niet. Vantage is absoluut origineel en avontuurlijk. Het vraagt wat meer van je dan gemiddeld tijdens een bordspel, maar daarmee wordt je wel beloond met een ervaring die je niet snel in een ander bordspel zult vinden. Heel eerlijk, Vantage is een erg interessant spel en voorlopig gaan we verder met ontdekken en blijft deze nog in de spellenkast maar we kunnen niet beloven hoelang….
Dank aan Stonemaier Games voor dit review exemplaar en de mogelijkheid er een stukje over te schrijven.
