
Samenvatting
👥Een spel voor 1 tot 4 spelers
⏳Speelduur is 30 – 120 minuten
🏢Uitgever is White Goblin Games

Introductie
Een junglestad bouwen, muzikale bewoners aantrekken en ondertussen op zoek gaan naar een verloren beschaving. In Everdell Emerland heb je meer plannen dan beschikbare handen. Gelukkig staan er kleine helpers klaar om je arbeiders bij te staan. Maar ook met hun hulp blijft de vraag of je gaat investeren je in je stad, verbeter je wat er al staat of stuur je je archeoloog verder de jungle in?

Let’s get it on the table
Het spel begint in de zomer en loopt via de herfst en winter naar de lente. Iedere speler start met twee beschikbare arbeiders, twee kleine helpers en één smaragd. Daarnaast staat een eigen archeoloog aan het begin van het ontdekkingspad. Op het plateau liggen steeds zes verschillende junglekaarten klaar. Dubbele kaarten worden op elkaar gestapeld, zodat dezelfde kaart geen extra aanbodplaats inneemt.
Spelers voeren om beurten één actie uit. Je kunt een arbeider plaatsen, een helper plaatsen, een kaart spelen, een ambachtskaart gebruiken, een opgraving doen of je voorbereiden op het volgende seizoen. Je handlimiet is zes kaarten en je stad biedt aanvankelijk plaats aan twaalf kaarten. In tegenstelling tot de andere Everdell versies mag je nu alles in je staat bouwen en hoef je niet te kijken naar eventuele dubbele kaarten. Iedere verzamelde gebiedskaart vergroot je stad met één extra plaats.
De seizoenen lopen voor iedere speler afzonderlijk. Terwijl jij je al op de herfst voorbereidt, kan een tegenstander nog bezig zijn met zijn zomerse plannen. Er is dus geen gezamenlijk einde van een ronde waarbij iedereen tegelijk zijn speelstukken terugneemt. Je bepaalt zelf wanneer je verdergaat naar het volgende seizoen.
Een van de meest uitgevoerde acties is het plaatsen van een arbeider. Je kiest een locatie, zet daar een beschikbare arbeider neer en voert de bijbehorende actie direct uit. De groene locaties leveren bijvoorbeeld drie bamboe, twee bladeren, twee vijgen, twee smaragden of één marmer plus een kaart van de trekstapel op. Op de riviermarkt ontvang je de opbrengsten van twee riviermarktdobbelstenen naar keuze. Je kiest uit de dobbelstenen zoals ze daar liggen.
Wat leuk is, dat op deze plekken je helpers om de hoek komen kijken. Stuur je een helper mee naar een groene locatie, dan voer je die locatie twee keer uit. Maar is de locatie al bezet, ook door een eigen arbeider, dan heb je een helper als onderhandelaar nodig om er alsnog naartoe te mogen. Deze helper geeft toegang, maar verdubbelt de opbrengst niet. Wil je een bezette groene locatie bezoeken én dubbel activeren, dan stuur je dus één arbeider en twee helpers, een als onderhandelaar en een als gids.
De fonteinlocaties werken anders. Hier mag je per locatie maar één eigen arbeider hebben en een helper mag de actie niet verdubbelen. Staat er al een tegenstander, dan moet je wel een helper als onderhandelaar meesturen. Bij de gebiedslocatie betaal je twee smaragden om een van de drie open gebieden te nemen, of de bovenste kaart van de gebiedsstapel. Bij de liedlocatie betaal je één smaragd voor een harp en mag je bovendien kaarten nemen tot je handlimiet.

Je arbeiders kunnen ook rode bestemmingskaarten bezoeken, dit zijn zowel kaarten die in jouw stad liggen als in een andere stad. In je eigen stad activeer je daarmee het effect van de kaart, met maximaal één eigen arbeider per bestemmingskaart, bezoek je een rode kaart in een andere stad dan ontvangt de eigenaar punten zoals op de kaart aangegeven en plaatst deze rechtsbovenop de kaart. Hierdoor blijft het voor de eigenaar van de kaart, het eigen bezoekveld beschikbaar. Helpers mogen op bestemmingskaarten niet als gids of onderhandelaar worden ingezet. Bij een junglewezen-bestemming in je eigen stad mag een helper wel zelfstandig de plaats van een arbeider innemen, zolang het betreffende veld leeg is.
Een helper zelfstandig plaatsen kan ook een actie zijn. Op de opwaardeerlocatie betaal je na het plaatsen van een helper één smaragd om een kaart in je stad te verbeteren. Bij de aanlegplaats kies je tussen de bovenste twee kaarten van de trekstapel en de opbrengst van één riviermarktdobbelsteen. Op deze helperlocaties plaats je steeds één helper per beurt. Ze blijven toegankelijk wanneer er al speelstukken staan, zonder dat je een extra onderhandelaar nodig hebt. Je helpers ondersteunen dus niet alleen grotere acties, maar geven ook zelfstandig toegang tot kaarten, grondstoffen en verbeteringen.
Uiteindelijke wil je ook gaan bouwen, dat doe je met de actie Kaart spelen. Je kiest een kaart uit je hand of van het plateau toe aan je stad. Gebouwen kosten een combinatie van bamboe, bladeren en marmer en junglewezens kosten vijgen. Je betaalt de aangegeven kosten en legt de kaart met de basiskant boven neer. Komt de kaart van het plateau, dan wordt het aanbod aan het einde van je beurt aangevuld.
De verschillende kaarttypen bepalen wat die nieuwe aanwinst voor je doet. Groene productiekaarten activeren direct bij het spelen en opnieuw bij je voorbereiding op de herfst en lente. Reizigerkaarten geven hun effect direct bij het spelen, maar hebben geen terugkerend effect zoals productiekaarten. Blauwe bestuurskaarten leveren bonussen op wanneer de op de kaart beschreven situaties zich voordoen. Ze activeren zichzelf niet door hun eigen plaatsing. Rode bestemmingen wachten op bezoek van een speelstuk, ambachtskaarten gebruik je met een aparte actie en paarse welvaartskaarten geven aan het einde bonuspunten volgens hun voorwaarden.
Bij het spelen van een kaart handel je eerst de betaling en plaatsing af. Daarna volgt een eventueel productie- of reizigereffect, gevolgd door toepasselijke effecten van bestuurskaarten die al in je stad liggen. Daarmee maakt niet alleen je kaartkeuze verschil, maar ook de volgorde waarin je jouw stad opbouwt.

Harpen bieden een andere maar leuke manier om een junglewezen te spelen. Je legt een harp uit je voorraad op een opgewaardeerd gebouw en speelt vervolgens gratis een junglewezen, direct met zijn opgewaardeerde kant boven. Het wezen hoeft niet dezelfde kleur te hebben als het gebouw. Wel mag je gedurende het spel maar één harp per gebouwkleur gebruiken. Heb je bijvoorbeeld een harp op een groen gebouw gelegd, dan kun je later geen tweede groen gebouw voor een nieuwe harp gebruiken.
Opwaarderen verdient extra aandacht, want daarmee verbeter je wat er al in je stad ligt. Je voert een effect met het opwaardeersymbool uit, kiest een kaart en draait die om. De kaart krijgt een verbeterde werking en is één basispunt meer waard. Productie- en reizigerkaarten activeren daarbij opnieuw. Bestuurskaarten krijgen een verbeterd effect en welvaartskaarten gunstigere scorevoorwaarden. Bij een ambachtskaart wordt het effect verbeterd, maar de kaarten die er al onder liggen blijven meetellen voor de gebruikslimiet.
Ook een bezette bestemming kan bij het opwaarderen opnieuw voordeel geven. Spelers die er een arbeider of helper hebben staan, mogen de verbeterde kaart activeren. Zijn beide bezoekvelden van een bestemmingsgebouw bezet, dan handelt de eigenaar zijn activering als eerste af. Hij krijgt de bezoekerspunten alleen wanneer de tegenstander ervoor kiest eveneens te activeren. De speelstukken blijven daarna staan. Een opgewaardeerde kaart kan daardoor zowel je eindscore als je mogelijkheden tijdens het spel beïnvloeden.

Ambachtskaarten geven je handkaarten een extra bestemming. Als volledige beurtactie schuif je één kaart uit je hand onder een ambachtskaart in je stad en voer je het effect uit. Het pijlsymbool op de ambachtskaart vermeldt hoeveel kaarten er maximaal onder mogen liggen. Die kaart kun je dus slechts een beperkt aantal keren op deze manier gebruiken. Dat maakt een handkaart tot een afweging: bewaren om later te bouwen, inzetten voor een ambacht of meenemen naar een opgraving?
Voor een opgraving verplaats je jouw archeoloog één veld richting de verloren stad. Je betaalt de grondstoffen die voor het volgende veld staan aangegeven en legt minstens één handkaart af. Meer kaarten afleggen mag. Ligt er op het bereikte veld nog een stapel puntfiches, dan neem je de stapel met de meeste fiches. Vervolgens trek je voor iedere afgelegde kaart één artefact uit de zak. Je kiest er één om te houden en stopt de overige terug. Meer kaarten afleggen geeft meer keuze uit schatten. Je houdt normaal gesproken nog steeds maar één artefact. Sommige artefacten geven direct een beloning, andere leveren uitsluitend eindpunten op. Het waardevolste artefact is zeven punten waard. De schatkist vormt een bijzondere uitzondering: als je die houdt, trek en behoud je direct nog een artefact.
Je archeoloog kan niet verder reizen dan het huidige seizoen toestaat. In de zomer kun je slechts het eerste volgende veld bereiken. Heb je eerdere verplaatsingen overgeslagen, dan kun je die later inhalen, steeds met maximaal één veld per opgravingsactie. Bereik je de verloren stad, dan neem je het onbezette eindveld met de meeste punten en daar eindigt de reis van je archeoloog. De beschikbare puntstapels en eindvelden geven deze ontdekkingstocht een wedstrijdelement: wanneer je aankomt, kan verschil maken.
Wanneer al je gewone arbeiders geplaatst zijn, kun je als beurtactie naar het volgende seizoen gaan. Je hoeft daarvoor niet al je helpers te hebben gebruikt. Je haalt je geplaatste arbeiders en helpers terug van het bord en de bestemmingskaarten en ontvangt de toevoegingen en voordelen van het nieuwe seizoen. Je archeoloog volgt zijn eigen pad en blijft daar staan.
Bij de overgang naar de herfst ontvang je één extra helper en activeer je al je groene productiekaarten in een volgorde naar keuze. De winter brengt één extra arbeider en één smaragd. Daarnaast worden alle plateaukaarten afgelegd en vervangen. Bij de overgang naar de lente krijg je twee extra arbeiders en één extra helper en activeer je opnieuw al je productiekaarten. De eerste speler die zich op een nieuw seizoen voorbereidt, gooit ook de vier riviermarktdobbelstenen opnieuw. Jouw seizoenswisseling kan dus gevolgen hebben voor het gedeelde aanbod waar anderen nog gebruik van willen maken.
Aan het einde van de lente pas je zodra je geen acties meer kunt of wilt uitvoeren. Daarmee is jouw spel definitief afgelopen. Je arbeiders blijven staan en houden locaties bezet, zodat andere spelers daar nog steeds een onderhandelaar voor nodig kunnen hebben

Het spel eindigt
Het gezamenlijke spel eindigt zodra iedereen heeft gepast. Bij de eindtelling komt je score uit zeven onderdelen.
Eerst tel je de basispunten van alle junglekaarten in je stad. Bij een opgewaardeerde kaart gebruik je de hogere waarde van die zijde. Vervolgens komen daar de bonuspunten van je paarse welvaartskaarten bij, volgens de voorwaarden op iedere afzonderlijke kaart. Een welvaartskaart kan dus zowel basispunten als aanvullende bonuspunten opleveren.
Daarna tel je de waarde van je verzamelde puntfiches en de punten op je bewaarde artefacten. Heb je de verloren stad bereikt, dan krijg je ook de punten van het eindveld waar je archeoloog staat. Vervolgens bereken je voor iedere gebiedskaart hoeveel passende onderdelen je bezit. Het afgebeelde voorbeeld geeft drie punten per paarse welvaartskaart in je stad. Met drie van zulke kaarten zou dat gebied negen punten opleveren. Gebieden hebben dus naast hun extra stadsruimte een eigen rol in je eindscore.
Tot slot krijg je één punt per twee overgebleven grondstoffen, waarbij smaragden meetellen. Je telt die grondstoffen gezamenlijk en rondt onvolledige paren naar beneden af.
De hoogste totaalscore wint. Bij een gelijke stand vergelijk je achtereenvolgens het aantal opgewaardeerde kaarten, de verste positie op het ontdekkingspad, het aantal gebiedskaarten en de resterende grondstoffen inclusief smaragden. Blijft de stand daarna gelijk, dan wordt de overwinning gedeeld.

Conclusie & eindscore
Moeilijkheid: 2.69/ 5
Her-speelbaarheid: 7
Mijn score: 8 van de 10 dobbelstenen
Emerland voelde voor ons als een verfrissende versie van Everdell. De basis van Everdell blijft overeind, maar de nieuwe mogelijkheden geven een hele leuke toevoeging aan Everdell. Je kunt wat sneller extra grondstoffen verzamelen, die je tijdens het spel ook nodig hebt. De helpers geven je daarvoor verschillende mogelijkheden, terwijl het opwaarderen je uitnodigt om verder te investeren in kaarten die je al hebt gebouwd.
De grens van twaalf stadskaarten maakt verschil, gebiedskaarten geven ruimte om verder te bouwen en voegen tegelijkertijd scorevoorwaarden toe. De samenhang tussen stadsruimte, verbeteringen en nieuwe kaarten geeft Emerland voor ons een eigen karakter. Het is herkenbaar Everdell, maar voelt aan tafel wel degelijk als een ander spel.
We hebben het spel met één, twee en drie spelers gespeeld. Ons belangrijkste aandachtspunt zit bij de uitleg van de solovariant. Daarin neem je het op tegen professor Koto, die met eigen actiekaarten werkt. Wij vinden die variant niet erg helder uitgelegd. Dat ligt voor niet aan de vertaling naar het Nederlands maar ook online zie je dat er niet volledige duidelijkheid is. De uitvoering is eenvoudiger dan de spelregels doen vermoeden, waardoor de uitleg de instap onnodig lastig maakt.
Het thema bevalt ons juist erg goed en is mooi doorgevoerd. De archeoloog en zijn tocht door de ruïne dragen daaraan bij. Ook het artwork vinden we schitterend. Het tropische decor geeft deze versie een aantrekkelijke eigen uitstraling en sluit goed aan bij het bouwen en ontdekken. Voor het eerst doe je echt iets actiefs met een 3d gebouw ;-).
Emerland zal voor de Everdell liefhebbers enorm goed bevallen maar stap je net in de wereld van Everdell, dan zouden we zeker deze aanraden om als eerste te gaan spelen. Het valt toch wel onder de familie plus spellen. Je verdeelt je grondstoffen en speelstukken over verschillende mogelijkheden op het speelbord, terwijl gebieden en welvaartskaarten richting aan je eindscore kunnen geven.
Voor Everdell-spelers die nieuwsgierig zijn naar andere keuzes binnen een herkenbare basis, biedt Emerland volgens ons genoeg eigenheid. Je moet wel rekening houden met de verschillende rollen van helpers, kaartverbeteringen en de archeoloog. Het gebruik maken van kaarten bij andere spelers, kan nu de eigenaar van de kaart ook nog een kleine bonus opleveren waardoor je je moet afvragen of die keuze wel het beste is. Solo kan ook, maar de uitleg daarvan verdient wat ons betreft extra aandacht.
Het schitterende artwork en het goed doorgevoerde thema versterken die ontdekkingstocht. De solo-uitleg is ons voornaamste aandachtspunt, zoals we al eerder uitgelegd hebben maar is zeker de moeite waard om te proberen! Verder voelt Emerland voor ons verfrissend en vertrouwd tegelijk. Deze jungle heeft ons genoeg nieuws te bieden om er met plezier verder in te duiken.
🧡 Met dank aan White Goblin Games voor het reviewexemplaar en de mogelijkheid om hier een stukje over te schrijven.










